'Giftige cocktail' bedreigt economie: AI is nieuwe zwakke plek
Met die woorden schetst Olaf Sleijpen, directeur van De Nederlandsche Bank (DNB), de ernst van de zaak. De gevaren die op ons afkomen zijn groot, en de gevolgen kunnen dat ook zijn als het mis gaat. Code oranje, waar de centrale bankier enkele maanden geleden voor waarschuwde, is dan ook nog steeds van kracht.
Giftige cocktail
Kort en goed staan we er zo voor: de wereld is extreem instabiel door onder andere de oorlog in het Midden-Oosten en het onvoorspelbare beleid van de Amerikaanse president Trump. Tel daar recordhoge beurskoersen bij op, en de grote gevaren van AI-modellen die in een mum van tijd systemen kunnen hacken, en je hebt die giftige cocktail.
Die hoge beurskoersen in een instabiele wereld hebben sowieso al de potentie om in te klappen. Maar die koersen zijn ook vooral zo hoog door de opkomst en de belofte van AI - terwijl nog niet gebleken is dat bedrijven daar ook serieus geld mee kunnen verdienen.
Nederlandse banken in de tang bij Amerikaanse techreuzen, DNB wil actie
Wat de nieuwste modellen wél bewezen hebben, is dat ze gaten in cyberbeveiliging snel kunnen opsporen en uitbuiten. "Wat AI inmiddels kan, is een software-update analyseren en op basis van wat er wordt geüpdatet een cyberaanval maken om zo automatisch te hacken. Dat is echt alarmerend", legt techredacteur Daniël Verlaan uit.
Gegevens stelen, systeem platleggen
"Dit is een game-changer", zegt Sleijpen, die zich vooral zorgen maakt over de schade die hackers aan kunnen richten met AI. Hackers zouden bij banken in kunnen breken en daar gegevens kunnen stelen om te verkopen. "Maar het kan ook gaan om het platleggen van vitale systemen om onrust te creëren. Het is heel belangrijk dat we ons hier tegen wapenen."
AI-bot Mythos is een 'superhacker': hoe gevaarlijk is dat?
AI in handen van boeven is ook een directe bedreiging voor de consument. "Cybercriminelen zetten AI in voor het bouwen van phishingwebsites, het schrijven van berichten met oplichting als doel, en zelfs voor AI-stemmen die je opbellen uit naam van je bank", zegt Verlaan.
Spervuur van hackpogingen
Hij krijgt bijval van Laura van Geest, bestuursvoorzitter van de Autoriteit Financiële Markten (AFM). Criminelen kunnen met behulp van AI een veel grotere groep mensen tegelijkertijd proberen op te lichten.
Online oplichting eindigt in tragisch overlijden in Kees van der Spek Ontmaskert
"Als je op duizend mensen bedrog afvuurt, is er een hogere kans dat jij ook in die duizend zit dan wanneer iemand dat op zijn achterkamer in zijn eentje doet", zegt Van Geest.
Onrust raakt jou ook
De online oplichting raakt mensen heel direct, maar ook de geopolitieke onrust waarvoor gewaarschuwd wordt, heeft niet te onderschatten gevolgen voor gewone mensen. Dat zagen we eerder al, na de invasie van Oekraïne, waardoor de gasprijzen enorm stegen.
En dat zou bijvoorbeeld ook kunnen gebeuren bij een escalatie van de spanningen tussen China en Taiwan, aldus het Centraal Planbureau (CPB). Stel dat China het land zou binnenvallen of van de rest van de wereld zou afsnijden, dan heeft dat gevolgen voor de wereldwijde honger naar chips. Taiwan is een belangrijke speler bij de fabricage van dit onmisbare stukje technologie in onze telefoon, computer, auto of koelkast.
Zelfs de paus waarschuwt voor de gevaren van AI (tekst gaat verder onder video):
De Amerikaans-Israëlische inval in Iran heeft nu al effect op de energieprijzen, vertelt Van Geest. "Dat leidt tot hogere inflatie en tot bedreigingen van de economie. Dat betekent natuurlijk slecht nieuws voor burgers, want in theorie zou daardoor de werkloosheid kunnen stijgen. In ieder geval heb je minder geld in je portemonnee."
Al die onzekerheid zorgt ervoor dat bedrijven minder investeren, waardoor de economie afkoelt, waarschuwt bijvoorbeeld CPB. Oorlogen en importheffingen stuwen de prijzen van brandstof, gas en spullen uit het buitenland. En hoe duurder het leven, hoe meer onzekerheid er leeft bij consumenten.
Goede buffers
Toch is het niet alleen maar kommer en kwel, benadrukken de drie instellingen. De Nederlandse overheid en bedrijven hebben weinig schulden, veel huishoudens hebben goed gevulde bankrekeningen en de banken hebben flinke buffers. Dat komt goed uit, aldus Sleijpen van DNB. De 'gezonde winsten' die ze maken, kunnen ze gebruiken om hun beveiliging op orde te houden.
