Ruim 900 extra sterfgevallen tijdens snikhete dagen eind juni, vooral in oosten en zuiden

Ook in de leeftijdsgroep pasgeborenen tot 65 jaar was de sterfte flink hoger. In deze groep kwamen in deze twee weken in totaal 140 extra mensen om het leven, duidelijk meer dan in deze periode van het jaar verwacht zou mogen worden. 

Eerder meldde het RIVM op basis van voorlopige schattingen dat er in de week van 22 tot en met 28 juni 480 extra sterfgevallen waren. Dat blijken er 586 te zijn. De week erna, van 29 juni tot 5 juli, zijn er naar schatting 325 mensen meer overleden dan verwacht. Hiermee zijn nu bijna alle extra sterfgevallen tijdens de hitte geregistreerd.

Welke leeftijd de mensen in de groep onder de 65 jaar hadden is niet bekend. Ook is onduidelijk waaraan de mensen tijdens deze periode van zogenoemde 'oversterfte' precies zijn overleden. Maar het is wel 'zeer aannemelijk' dat de hitte hier een belangrijke rol in speelt, meldt het RIVM.

Meeste sterfte in zuiden en oosten

Opmerkelijk is verder dat de sterfte niet overal even hoog was in Nederland. In alle regio’s in Nederland overleden meer mensen dan verwacht. Maar de meeste extra sterfte was in het zuiden en oosten van het land. Daar was het ook het heetst.

Het is bekend, stelt het RIVM, dat ook na een periode van hitte mensen nog kunnen overlijden aan de gevolgen ervan, een zogenoemd na-ijleffect. Daarom zijn er ook in de week na de hitteperiode nog meer sterfgevallen dan werd verwacht. 

Dat hitte tot ernstige gezondheidsproblemen kan leiden is bekend. Ouderen en andere kwetsbare groepen, zoals baby’s en kinderen, zwangeren en mensen met chronische aandoeningen zijn het meest gevoelig voor de gevolgen van hitte, benadrukten de Gezondheidsraad en de Wetenschappelijke Klimaatraad (WKR) in een recent advies. 

Nationaal Hitteplan

Sinds 2010 neemt de hittesterfte wel af. Mogelijk komt dat door meer bewustwording en doordat er meer maatregelen worden getroffen, zoals het Nationaal Hitteplan. "Vanwege toenemende temperaturen en veroudering van de bevolking is de verwachting echter dat het aantal sterfgevallen door hitte zal gaan stijgen", zeggen de Gezondheidsraad en Klimaatraad.

Dat Nederland steeds maker te maken krijgt met extreem warme dagen, zie je in deze video die we eerder maakten:

Deze organisaties stellen een rij aan aanbevelingen voor. Zo moeten gebouwen voor langdurige zorg beter bestendig worden gemaakt tegen hitte. Ook woningen moeten hiervoor worden aangepast, om te beginnen bij huurwoningen. Daartoe zijn bindende afspraken nodig met verhuurders, bepleiten de onderzoekers.

Ook zouden bijvoorbeeld versteende wijken, waar mensen vooral gezondheidsrisico’s lopen omdat de temperatuur er flink kan oplopen, met voorrang moeten worden aangepakt. Vooral mensen die minder zelfredzaam zijn, zouden extra moeten worden ondersteund. 

Kou ook een risico

Niet alleen hitte, ook kou is een risico voor kwetsbare groepen. Het is een bekend argument op sociale media, dat er meer mensen in koude winters overlijden dan tijdens hitte in de zomer. Volgens de Gezondheidsraad kan klimaatverandering daarmee ook een gunstig effect hebben op de gezondheid.

Maar het staat nog niet vast of de koude-sterfte als gevolg van klimaatverandering zal afnemen, of juist zal toenemen, stelt de Raad. Koude-sterfte wordt namelijk vooral veroorzaakt door virale infectieziekten. Bij kou zitten mensen meer binnen, waar meer virussen circuleren.

Mogelijk neemt een aantal infectieziekten (tijdelijk) af. Maar andere onderzoeken voorspellen juist dat wisselende weersomstandigheden als gevolg van klimaatverandering vaker voorkomen, en daarmee ook bijdragen aan een toename van de griep in de winter.