Frankrijk wil net als Australië social media verbieden voor kinderen, maar werkt het?
Het Franse voorstel moet social media voor kinderen onder de 15 jaar verbieden. De regering van president Emmanuel Macron wil dat het verbod al bij de start van het nieuwe schooljaar in september kan ingaan.
Geen volledig beeld
Frankrijk zou daarmee het tweede land ter wereld zijn dat kinderen wettelijk de toegang tot social media ontzegt. In Australië geldt sinds december een verbod voor kinderen onder de 16 jaar. Andere landen kijken met belangstelling naar hoe dat in de praktijk uitpakt.
De Australische premier Anthony Albanese noemt het beleid een succes en wijst op 4,7 miljoen verwijderde accounts sinds de invoering. Een fors aantal, maar het geeft geen volledig beeld. Het cijfer weerspiegelt vooral de technische capaciteit van platforms om in korte tijd massaal accounts van minderjarigen op te sporen en te verwijderen.
Geen TikTok en Snapchat: verbod sociale media voor kinderen in Frankrijk
'Eenvoudig te omzeilen'
"We zien dat veel jongeren het verbod relatief eenvoudig weten te omzeilen", stelt ontwikkelingspsycholoog Loes Pouwels van de Radboud Universiteit. Onderzoek laat zien dat een paar maanden na de invoering nog altijd ongeveer een vijfde van de Australische kinderen onder de 16 actief is op social media.
De verantwoordelijkheid voor de handhaving ligt in Australië bij de platforms zelf. Zij moeten leeftijdsverificatie regelen. Volgens Pouwels zijn die controles eenvoudig te omzeilen, bijvoorbeeld door het identiteitsbewijs van een ouder of oudere broer of zus te gebruiken of door meerdere accounts aan te maken.
Eerder maakten we deze video over de vraag hoe jongeren in Australië naar het verbod kijken:
Socialmediaverbod voor kinderen
Vorige week kondigde de Australische toezichthouder op online veiligheid aan dat er een evaluatie van het verbod komt. Daarvoor worden ruim vierduizend kinderen en gezinnen meer dan twee jaar gevolgd met enquêtes en metingen van telefoongebruik. "Het onderzoek zal een breed scala aan uitkomsten in kaart brengen, waaronder het welzijn en de geestelijke gezondheid van kinderen en hun blootstelling aan online gevaren", aldus de toezichthouder.
Kan een soortgelijk verbod er ook in Nederland komen?
Ook in Den Haag klinkt de roep om beperkingen steeds luider. In juni vorig jaar presenteerde toenmalig staatssecretaris Vincent Karremans een richtlijn waarin ouders wordt aangeraden kinderen pas vanaf 15 jaar toegang te geven tot social media.
Het kabinet schrijft in het huidige coalitieakkoord dat het wil werken aan een 'handhaafbare Europese minimumleeftijd van 15 jaar' met 'privacyvriendelijke leeftijdsverificatie voor jongeren'. Hoe dat er concreet uit moet zien, is nog onduidelijk. Ook pleit het kabinet voor strenger toezicht op grote platforms, bijvoorbeeld door meer transparantie over algoritmes en verdienmodellen.
Volgens Pouwels is een totaalverbod niet de enige oplossing. Hoewel social media schadelijke effecten kunnen hebben, hebben genoeg kinderen juist een positieve ervaring. Ze kunnen er steun of gemeenschapsgevoel uit halen. "In plaats van een verbod op social media, zouden platforms ook op een andere manier kunnen worden ingericht", stelt Pouwels. "Bijvoorbeeld door algoritmes minder verslavend te maken en de content die kinderen zien beter te monitoren. Dan leer je hoe je op een gezonde manier met social media om kan gaan."
Naast Frankrijk hebben in Europa ook het Verenigd Koninkrijk, Denemarken, Oostenrijk, Polen, Spanje en Griekenland aangekondigd een socialmediaverbod te willen implementeren geïnspireerd op het Australische model.
