Oekraïense frontstad is 'compleet afgesloten': bewoners hebben geen eten of medicijnen

"Olesjky leeft niet – het overleeft", schreef de Oekraïense ombudsman Dmytro Loebinets deze maand op X. "Geen drinkwater. Geen elektriciteit. Geen gas. Mensen tellen elke slok water om nog een dag te kunnen overleven." Hij noemt het 'opzettelijk terrorisme door Rusland tegen burgers'.

Vandaag wisten twee auto's met levensmiddelen Olesjky te bereiken. Maar het ging om handelaren die eten verkopen, en niet om humanitaire hulp. Olesjky zit bijna geheel zonder elektriciteit en internet, en er is nog maar een klein beetje contant geld in omloop om voedsel te kopen.

Voordat de oorlog begon woonden er nog zo'n 24.000 mensen in het plaatsje. Nu zijn dat er slechts zo'n 2.000, onder wie 47 kinderen. De meeste overgebleven inwoners zijn oud en slecht ter been.

De plaats ligt aan de rivier Dnipro, recht tegenover de grotere stad Cherson, die in Oekraïense handen is. Burgers kunnen maar één kant op vluchten: richting het gebied dat door Rusland wordt bezet.

Rusland heeft Olesjky in handen, en gebruikt het als militaire lanceerbasis voor aanvallen op Oekraïne. De soldaten dragen alleen een rantsoen voor zichzelf.

Evacuaties zijn er nauwelijks, en er komt slechts een keer per week wat humanitaire hulp naar binnen van de Russische kant. Om die hulp te ontvangen moeten inwoners vaak aantonen dat ze een Russisch paspoort hebben.

De uitgangswegen liggen bezaaid met mijnen en in de lucht vliegen Russische drones. Het is daarom bijna onmogelijk om te vertrekken. De grote weg uit Olesjky wordt door bewoners de 'weg van de dood' genoemd.

"Een aantal dagen geleden probeerde een ondernemer nog met een bus met eten naar Olesjky te komen, maar zijn auto reed over een mijn op de weg en blies op", vertelt Oleksandr Tolokonnikov aan RTL Nieuws. Hij werkt als plaatsvervangend hoofd van het regionale militaire bestuur van de regio Cherson.

"De Russen begonnen het hele gebied in de afgelopen maanden actief te mijnen, uit angst dat Oekraïense soldaten de Dnipro zouden oversteken. Iedereen op die wegen kan volgens de Russen een Oekraïense indringer zijn. Daarom vallen ze alles aan wat daar beweegt."

"De bevolking leeft in een vacuüm. De meeste mensen zitten inmiddels zonder eten, tenzij ze uit een naburig dorp iets kunnen krijgen of zelf in de tuin iets groeien", vertelt Tolokonnikov. Toegang tot elektriciteit en internet is er nauwelijks, en dat betekent ook dat de betaalsystemen niet werken. Als er eten is, hebben mensen geen geld om het te kopen.

Soms komen er foto's en video's naar buiten. Hieronder zie je bijvoorbeeld beelden die door een Oekraïense drone zijn gemaakt van de stad. Uitgebrande flats en auto's, en bijna geen leven op straat.

De Oekraïense nieuwssite Hromadske publiceerde onlangs een dagboek van mensen die in Olesjky wonen. Het geeft een indruk van het dagelijks leven in de plaats. Bewoners jagen op vogels en andere wilde dieren in de omgeving, om zo nog wat te eten te hebben.

"29 januari. Ik sta voor een moeilijke keuze: wie ik te eten moet geven, want er is geen voedsel meer. De enige optie is om iets te koken uit niets. De mensen hebben al een maand geen brood meer gezien. Er wordt nog steeds geen voedsel of wat dan ook aangevoerd. Het is een totale blokkade."

"12 februari. Donderdag, dat betekent marktdag bij het ziekenhuis. Ik liep erlangs, en er waren geen levensmiddelen. De mensen stonden er een tijdje en gingen toen weer weg."

"19 maart. Ik ga naar de markt. Op het kruispunt ligt het lijk van een Russische soldaat."

"In Olesjky verdwijnen mannen spoorloos", zegt Hromadske. "Ze worden meegenomen naar martelkamers en gedwongen om te vechten. De lokale bevolking sterft door beschietingen, uitputting en ziekte, omdat er geen medicijnen zijn."

Ook de onafhankelijke Russische nieuwssite Novaya Gazeta sprak met enkele burgers die wisten te vluchten uit Olesjky. Een 65-jarige gevluchte inwoner vertelt dat ze al sinds 2023 geen elektriciteit in huis had, omdat Rusland een grote dam had opgeblazen bij de naburige plaats Nova Kachovka.

Aan het begin van 2026 wist de vrouw eindelijk te vluchten, maar om veiligheidsredenen wil ze anoniem blijven. "Ik heb alles wat ik maar kon vinden in stukken gezaagd om de kachel te stoken. Fruitbomen, hekken, meubels. Al mijn studieboeken en favoriete boeken zijn in het vuur beland."

De plaats raakte steeds verder afgesloten van de buitenwereld, vertelt de vrouw, en het werd steeds moeilijker om bijvoorbeeld voedsel en hulpmiddelen naar binnen te krijgen. Aan alles is een tekort, zelfs aan grafkisten. "Er zijn geen begrafenisdiensten of doodskisten in de stad. Mensen worden begraven in plastic zakken."

Oekraïne ziet op afstand hoe haar burgers in Olesjky sterven, maar is niet bij machte om de situatie te verbeteren. Het Oekraïense leger kan de plaats niet innemen, de Russische soldaten gaan niet weg, en Oekraïne kan de plaats niet van een afstand bevoorraden.

"We hebben wel geprobeerd om eten te leveren per drone, maar hoeveel kan een drone dragen?", zegt Tolokonnikov. Rusland maakt de Oekraïense drones onschadelijk.

Zelfs als een onbemand toestel de overkant van de rivier redt, kan het maar een kleine hoeveelheid hulp bieden. "Realistisch gezien kan een drone genoeg dragen om een persoon voor een dag te voeden. Dat betekent dat je elke dag tweeduizend drones moet lanceren die eten brengen aan tweeduizend mensen."

Rusland is niet van plan om de plaats te evacueren, denkt Tolokonnikov. "Ze blijven daar gewoon, omdat ze de bevolking als dekking kunnen gebruiken om vanuit de stad te schieten op Oekraïne." Zolang er mensen in Olesjky wonen, kan Oekraïne niet te hard terugschieten uit angst dat het zijn eigen burgers doodt.

Afgelopen weekend was het veertig jaar geleden dat de wereld werd opgeschrikt door de grootste kernramp uit de geschiedenis: Tsjernobyl, in Oekraïne. Onze correspondent Jeroen Akkermans bezocht de rampplek.