Oekraïne slaat terug met aanvallen op Russische oliesector: 'Daar raken waar het pijn doet'

Oekraïense aanvallen op de Russische olie-infrastructuur zijn niet nieuw, maar sinds enkele maanden heeft Oekraïne het aantal aanvallen flink opgevoerd. In april heeft het land zeker 21 aanvallen uitgevoerd op raffinaderijen, exportterminals en pijpleidingen. De meeste daarvan waren gericht op de kustplaats Toeapse aan de Zwarte Zee. In de stad ligt een olieraffinaderij waar ruwe olie wordt verwerkt tot brandstoffen zoals benzine en diesel, én een olieterminal, waar die geraffineerde producten op schepen worden geladen voor de export.

De raffinaderij ligt al een tijdje stil en is zwaar beschadigd. Maar toch blijft Oekraïne aanvallen uitvoeren. De laatste gisternacht. Het probeert zo te voorkomen dat Rusland de schade kan herstellen en de raffinaderij weer in gebruik kan nemen. 

Meer en betere drones 

Dat Oekraïne sinds kort meer aanvallen uitvoert, heeft meerdere redenen, zegt Oekraïne-verslaggever Chris Colijn. "Het belangrijkste is dat Oekraïne meer en betere drones heeft. Daardoor zijn de aanvallen groter en gevaarlijker. Niet alle drones kunnen worden onderschept en als ze doel treffen, is de impact ook groter."

Daarnaast komen Oekraïense drones ook steeds verder. Viel onder meer woensdag en donderdag te zien, toen Oekraïne de olie-infrastructuur in Perm in de Oeral wist te treffen, op zo'n 1500 kilometer van de grens. 

Colijn: "Doordat Oekraïense drones steeds dieper in Rusland doelen weten te raken, moet Rusland kiezen waar het zijn luchtafweergeschut stationeert. Daardoor zie je dat er steeds meer gaten ontstaan in de Russische luchtverdediging. Oekraïne maakt op deze manier slim gebruik van het feit dat Rusland een groot land is."

Oorlog in het Midden-Oosten 

Ook de oorlog in het Midden-Oosten speelt  volgens Colijn een grote rol. ''Sindsdien zijn de prijzen voor brandstof flink gestegen. Oekraïne wil voorkomen dat Rusland daarvan profiteert. Met de aanvallen wil het land de raffinage en export van olieproducten in Rusland een halt toeroepen. Hiermee hoopt het dat Rusland minder inkomsten uit olie-export ontvangt om de oorlog te financieren.''

En dat lijkt te lukken. De gemiddelde olieraffinage in Rusland zou volgens schattingen in april zijn gedaald tot 4,69 miljoen vaten per dag. Dat is het laagste aantal sinds december 2009. Toch blijft het geld binnenstromen in Moskou, niet alleen door de wereldwijd hoge olieprijs, maar ook doordat de Verenigde Staten vorige maand besloten de sancties op Russische olie op te heffen. 

Slagader van de economie 

Hoewel Rusland nog altijd veel geld verdient met de export van olie, raakt Oekraïne met deze aanvallen wel degelijk de slagader van de Russische economie. Volgens correspondent Olaf Koens is het een doelbewuste strategie van de Oekraïners. "De inkomsten uit olie en gas financieren het Russische oorlogsbudget, zeker nu de olieprijs bijzonder hoog is. Oekraïne treft Rusland waar het pijn doet." 

Bovendien, zegt Koens: met deze strategie raakt Oekraïne Rusland niet alleen economisch, maar ook militair. "In het zuiden van Rusland is de olietoevoer cruciaal voor de logistiek. Door op deze manier zand in de machine te strooien, saboteren de Oekraïners de aanvoer. De frontlinie in Oekraïne beweegt amper. Met aanvallen op het Russische achterland probeert Oekraïne de boel te forceren."

Getroffen Russen woest

Met deze aanvallen komt de oorlog in Oekraïne, die voor veel Russen altijd veraf leek, steeds dichterbij. Op Telegram delen Russen massaal beelden van gitzwarte rook, waaruit vettige olie naar beneden regent. Gevolg: besmeurde auto's, dieren en rivieren. De impact van de getroffen raffinaderijen is catastrofaal voor mens, dier en natuur. Er zijn enorme branden, waarbij kokend hete en soms nog brandende olie door de straten stroomt.

In deze video is te zien hoe Toeapse gitzwart kleurt na een Oekraïense drone-aanval op 16 april:

Terwijl burgers letterlijk met hun voeten in de olie staan en zich zorgen maken om de gevolgen, probeert Moskou de impact van de schade te bagatelliseren. Hierdoor komt hulpverlening en rampenbestrijding traag op gang. Getroffen Russen zijn woedend en voelen zich onvoldoende beschermd, ziet correspondent Koens. 

''Veel Russen vragen zich op social media openlijk af hoe het komt dat er blijkbaar geen luchtafweergeschut is, en veel mensen zijn boos dat hun vakantie aan de Zwarte Zeekust onmogelijk is geworden. Lokale politici staan in hun hemd. Het ene moment verklaren ze dat er niets aan de hand is, het andere moment moeten ze de inwoners waarschuwen voor nieuwe Oekraïense aanvallen.'' 

Hoopvolle Oekraïners

In Rusland mag het chagrijn dan de boventoon voeren, de geslaagde aanvallen zijn voor de Oekraïense bevolking een flinke opsteker. Na een zware winter, waarbij Rusland de Oekraïense energievoorziening flink wist te beschadigen, weet Oekraïne nu iets terug te doen. 

Volgens verslaggever Colijn, die in de Oekraïense hoofdstad Kyiv woont, zijn de aanvallen het gesprek van de dag. "Dit is heel goed voor de moraal in Oekraïne, het geeft mensen hoop. Voor Oekraïners die elke dag moeten schuilen voor bombardementen, voelt het fijn om te zien dat de vijand ook iets te verduren heeft."