Rusland wil korte gevechtspauze rondom 'Overwinningsdag', Oekraïne stelt langere pauze voor

Rusland had de wapenstilstand niet van tevoren met Oekraïne besproken. Het voorstel is vorige week wel ter sprake gekomen tijdens een telefoontje tussen de Russische president Poetin en de Amerikaanse president Trump.

President Zelensky liet vandaag aan Oekraïense media weten dat hij graag vooraf was geïnformeerd over de wapenstilstand. "Dit is een oorlog van Rusland tegen Oekraïne. Als de VS en Rusland tot een akkoord komen, is het belangrijk dat onze kant weet waarover zij het hebben." Hij noemt het 'oneerlijk' dat Rusland eenzijdig besluit tot een wapenstilstand.

"Poetin is er niet gerust op dat zijn parade in het zwaarbeveiligde Moskou kan doorgaan. Hij wil daarom dat Oekraïne de wapens neerlegt, maar eigenlijk hebben de Oekraïners daar geen boodschap aan", vertelt Oekraïne-verslaggever Chris Colijn. "Rusland valt al ruim vier jaar aan, maar inmiddels kunnen de Oekraïners met hun eigen drones juist veel schade aanrichten in Rusland."

Vanavond kondigde Zelensky aan dat zijn soldaten vanaf 6 mei de wapens neerleggen, eerder dan de Russische eis. Hij laat weten dat hij alleen via sociale media had vernomen dat Poetin een wapenstilstand eist, en dat er geen officiële communicatie richting Kyiv is geweest.

Dat Zelensky nu instemt heeft deels te maken met een dreigement van het Russische ministerie van Defensie op sociale media: als Oekraïne de parade in Moskou probeert te verstoren, 'dan zullen de strijdkrachten van de Russische Federatie een massale raketaanval uitvoeren op het centrum van Kyiv'.

"Rusland heeft zich uit humanitaire overwegingen tot nu toe van dergelijke acties onthouden, ondanks de middelen waarover we beschikken", schreef het ministerie. "Dit is een onverhulde bedreiging", zegt Colijn vanuit Kyiv. "Ze winden er geen doekjes om dat ze bereid zijn om Oekraïense burgers te doden als Oekraïne niet meedoet."

"Het is een hele heftige bedreiging, maar nieuw is het niet", gaat Colijn verder. "Rusland heeft in de afgelopen jaren meerdere zware aanvallen uitgevoerd op burgerdoelen in het centrum van Kyiv, zoals in 2024 op een kinderziekenhuis. In de stad zijn wekelijks wel explosies te horen, omdat Rusland nog altijd elke nacht aanvallen uitvoert op verschillende Oekraïense steden."

"Wij zijn van mening dat een mensenleven van onschatbare waarde is, veel meer dan het ‘vieren’ van welke verjaardag dan ook", schreef Zelensky vanavond. "Het is tijd dat de Russische leiders concrete stappen zetten om hun oorlog te beëindigen, nu het Russische ministerie van Defensie van mening is dat er geen parade in Moskou zal plaatsvinden zonder de instemming van Oekraïne."

Over en weer gaan de aanvallen onverminderd door. Afgelopen nacht voerde Oekraïne nog een drone-aanval uit op Moskou. Daarbij werd een luxe flatgebouw geraakt, maar er zijn geen slachtoffers gemeld. Vanochtend vielen er in Oekraïne zeven doden en ruim dertig gewonden bij een Russische raketaanval op de regio Charkiv, in het noordoosten van het land.

Voor het eerst in twintig jaar rijden er geen tanks mee tijdens de militaire parade op 9 mei in Moskou. Dat komt volgens het Kremlin wegens de 'operationele situatie'. De geplande vliegshow gaat wel door.

"De parade moet van Poetin koste wat kost doorgaan", legt Colijn uit. "Er komen buitenlandse gasten naar Moskou, zoals de Slowaakse premier Fico en de Belarusische president Loekasjenko. Het Kremlin weet dat Oekraïne in staat is om het feest te verstoren, en dat laat zien hoe sterk Oekraïne na vier jaar nog steeds is."

Vorig jaar kondigde Poetin een vergelijkbaar bestand aan, van drie dagen. In die drie dagen waren er minder aanvallen dan gewoonlijk, maar vooral aan het front werd er nog steeds geschoten.