Trump-fluisteraar Rutte weer in actie: 'Hij zal zoete broodjes bakken'

Trump heeft felle kritiek geuit op de NAVO vanwege een gebrek aan steun. De Amerikaanse president noemde zijn militaire bondgenoten 'lafaards' en dreigde in zijn driftbui zelfs met een vertrek uit de NAVO, die hij een 'papieren tijger' noemde.

Veel bondgenoten, waaronder Nederland, willen geen troepen sturen omdat de oorlog tegen Iran niet wordt gezien als een aanval op NAVO-grondgebied. De gezamenlijke afspraak is namelijk dat de NAVO alleen in actie komt wanneer één van de leden wordt aangevallen.

Het steekt veel Europese leiders ook dat de Amerikanen hen vooraf niet op z'n minst hadden ingelicht over de verrassende militaire operatie in het Midden-Oosten. Die oorlog heeft bovendien serieuze impact in Europa, met torenhoge energieprijzen, toenemende inflatie en gestremde handel als gevolg.

'Van harte gaat het niet meer'

Toch blijven de VS en Europa afhankelijk van elkaar, zegt Amerika-expert en jurist Kenneth Manusama. "Wij hebben Amerikaanse troepen in Europa nodig voor het afschrikken van Rusland, maar Amerika heeft ons nodig als uitvalsbasis voor militaire operaties in het Midden-Oosten en de rest van de wereld. Het zijn de laatste draadjes van wederzijdse afhankelijkheid, maar van harte gaat het niet meer. Aan Rutte de taak om dat bij elkaar houden."

En dus zal Rutte vandaag weer moeten doen waar hij goed in is: de plooien gladstrijken. Hij bezoekt daarvoor eerst president Trump in het Witte Huis, en zal aansluitend ook hoge functionarissen van de regering, en ook Congresleden ontmoeten.

"Rutte zal zoete broodjes bakken", zegt Manusama. "Hij zal Trump op het hart drukken om toch niet steeds zijn Europese bondgenoten te beledigen. En vooral benadrukken dat het militaire bondgenootschap nog stevig intact is. Al denk ik dat dit nutteloos is: Trump is veel te impulsief en boos. Ook zijn defensieminister Hegseth en buitenlandminister Rubio nemen geen blad voor de mond in hun kritiek op Europa. Ik verwacht vuurwerk op de NAVO-top in Turkije." 

Trump naar Turkije

Trump heeft namelijk toegezegd dat hij persoonlijk afreist naar het presidentieel paleis in de Turkse hoofdstad Ankara, waar de NAVO-top wordt gehouden. Ook de Oekraïense president Volodymyr Zelensky is erbij, al is de verwachting dat hij niet mag aanschuiven bij het belangrijkste overleg tussen de NAVO-leiders, net zoals vorig jaar op de NAVO-top in Den Haag.

Rutte overspoelde Trump met complimenten, vorig jaar in Den Haag:

De leiders van de 32 NAVO-landen zullen op de top van 7 en 8 juli onder meer praten over het afbouwen van de Amerikaanse militaire aanwezigheid in Europa. Trump heeft daar meermaals mee gedreigd, maar verraste in mei juist weer met zijn aankondiging van het sturen van 5000 Amerikaanse militairen naar Polen, tot genoegen van NAVO-baas Rutte.

De VS heeft al tientallen jaren een serieuze troepenmacht gestationeerd in met name Duitsland en Italië. Het zou in totaal gaan om zo'n 80.000 Amerikaanse militairen. Begin deze maand maakte de hoogste Amerikaanse NAVO-commandant in Europa, Alexus Grynkewich, bekend dat de VS allereerst snel inzetbaar militair materieel, zoals vliegtuigen en oorlogsschepen, terugtrekt uit Europa.

Trump en zijn ministers tonen zich in de aanloop naar de NAVO-top alvast zeer ontevreden over hun Europese bondgenoten. Zo haalde defensieminister Hegseth afgelopen week weer eens stevig uit op een NAVO-vergadering in Brussel. Hij noemde daar de NAVO nog eens een 'papieren tijger' en een 'éénrichtingsstraat' en kondigde aan dat de VS het komende halfjaar gaat heroverwegen welke troepen en militaire bases ze in Europa willen houden. "Vergis je niet, dit wordt een echte herbeoordeling", waarschuwde Hegseth alvast.