Europese landen buigen voor Trump en verkopen 100 miljoen vaten diesel en olie
1. Waarom overwoog Trump een exportverbod voor diesel?
Dat heeft alles te maken met de verkiezingen voor het Congres in de VS, begin november. Amerikaanse kiezers zijn ontevreden en de Republikeinse partij van Trump staat er slecht voor, en dreigt de huidige meerderheid in de Senaat en het Huis van Afgevaardigden te verliezen.
Dat zou regeren lastig maken voor Trump. Want het is dan de vraag of hij nog wel meerderheden krijgt voor zijn wetsvoorstellen. Belangrijk pijnpunt voor Amerikanen is de hoge dieselprijs. Deze steeg dit jaar bijna 90 procent en staat rond recordhoogte.
Diesel was nog nooit zo duur: recordprijs van 2,82 euro per liter
Om kiezers te paaien wil Trump een lagere dieselprijs en dat wil hij bereiken doordat Europese landen een deel van hun strategische voorraden diesel verkopen. Eerder deed de VS dat al. Meer aanbod betekent een lagere prijs, is de gedachte van Trump. Maar Europese landen twijfelden. Om hen onder druk te zetten, dreigde Trump met een exportverbod van Amerikaanse diesel.
In maart spraken leden van het Internationaal Energieagentschap (IEA) af om 73 miljoen vaten met olie en olieproducten, zoals diesel, uit hun voorraden te verkopen. Nederland heeft daar aan bijgedragen, net als onder meer de VS.
Maar niet alle landen hebben zich aan de afspraken gehouden. Minister Stientje van Veldhoven van Klimaat en Groene Groei vindt dan ook dat zij dat alsnog moeten doen, zei ze vanmiddag na de ministerraad tegen RTL Nieuws.
Vrijdag besloten Europese landen, onderdeel van de zogenoemde G7, toe te geven aan de eisen van Trump. In de komende vier maanden verkopen ze in totaal 100 miljoen vaten diesel en ruwe olie uit hun strategische voorraden. In de eerste 20 dagen gaat het om 'substantiële' hoeveelheden diesel. Naast Frankrijk, Duitsland en de VS bestaat de G7 uit Canada, Italië, Japan en het Verenigd Koninkrijk.
'Geen exportverbod'
Trump zelf heeft inmiddels toegezegd geen exportverbod op diesel in te voeren. De president zei vrijdagavond tegen verslaggevers dat zo'n maatregel nooit echt op tafel heeft gelegen, al werd er natuurlijk wel flink mee gedreigd.
2. Zou een exportverbod van de VS ons raken?
Ja. We maken in Europa circa 80 procent van de diesel die we verbruiken zelf. Maar de rest van de diesel - die we stoppen in de tank van auto's, tractoren en vrachtwagens - komt uit andere regio's.
Deze diesel kwam eerder vooral uit Rusland en het Midden-Oosten. Maar sinds de inval in Oekraïne willen we geen diesel meer uit Rusland. En door de oorlog in en rond Iran komt er veel minder diesel uit het Midden-Oosten. Dat hebben Europese landen, waaronder Nederland, vooral opgevangen met diesel uit de VS. In augustus kwam circa de helft van de diesel die we importeerden daar vandaan.
Trump wil dieselexport naar Europa stilleggen: prijs dreigt fors op te lopen
Europa is daarom bevreesd dat Trump de uitvoer van diesel beperkt of voor een bepaalde tijd verbiedt, zegt Jilles van den Beukel, energie-expert van HCSS. Toen Trump vorige maand alleen al zei te denken aan een exportverbod ging de dieselprijs in Europa een paar procent omhoog, zegt hij.
3. Maakt de verkoop van Europese voorraden iets uit voor de dieselprijs in de VS?
Zeker, zegt Van den Beukel. "Je doet er zelfs de hele wereld een plezier mee." Diesel is, net als olie, relatief makkelijk te vervoeren, zodat een groter aanbod de prijs in de hele wereld drukt, legt hij uit. Maar omdat dat effect over de hele wereld wordt verdeeld, zullen consumenten in de VS aan de pomp waarschijnlijk maar een paar procent goedkoper uit zijn, zegt hij.
Maar alle beetjes helpen voor Trump, denkt Van den Beukel. Trump wil ook dat Oekraïne geen Russische raffinaderijen meer aanvalt. Door die aanvallen kampt Rusland nu namelijk met een tekort aan diesel, waardoor het in ieder geval tot het eind van deze maand geen diesel meer uitvoert. Dat droeg de laatste tijd ook bij aan de stijging van de wereldwijde dieselprijs.
Wapen tegen torenhoge benzineprijs: onze strategische olievoorraad:
