Als Trump weer eens dreigt met vertrek uit NAVO, haalt Nederland schouders op

In korte tijd noemde Trump de Europese landen 'laf', omschreef hij de NAVO als 'een papieren tijger' en meldde hij meerdere malen dat hij een vertrek uit de NAVO serieus overweegt. Toch maakt slechts een derde (33 procent) van de Nederlanders zich zorgen dat de NAVO de komende maanden zonder de VS verder moet.

Amerika bondgenoot?

Een meerderheid is juist niet bezorgd. "Op de publieke opinie in Nederland heeft hij weinig effect. Dat is heel anders dan een jaar geleden", vertelt RTL-opiniepeiler Gijs Rademaker. "Vlak na het aantreden van Trump kondigde hij ook al aan de NAVO te willen verlaten, en toen maakte een ruime meerderheid zich juist wél zorgen. Die onrust zie je nu niet meer, we zijn er een beetje aan gewend geraakt."

De dreigementen en onvoorspelbaarheid van de Amerikaanse president hebben wel een ander effect. Ons vertrouwen in Amerika als bondgenoot staat (inmiddels al een tijdje) zwaar onder druk. "Maar vier op de tien mensen zouden Amerika op dit moment een 'bondgenoot' van Europa noemen. De rest twijfelt, of vindt van niet."

"Het is een trend die we zien sinds de aanval op Venezuela, begin januari," vertelt Rademaker. "Veel mensen zijn vanaf dat moment anders gaan denken over de Verenigde Staten. In plaats van een bevriende bondgenoot met een onberekenbare president aan het hoofd, zien meer mensen Amerika nu als een land dat een bedreiging vormt voor Europa en de wereldvrede." 

Dat zorgt er ook voor dat het vertrouwen van Nederlanders in de slagkracht van de NAVO laag is. Ruim een derde (37 procent) heeft vertrouwen, een meerderheid juist niet. "Ook dit heeft alles te maken met Trump. Toen hij aantrad, had een meerderheid nog wél vertrouwen in de NAVO. Maar als de leiders van de lidstaten elkaar voortdurend in de haren vliegen, beschadigt dat het veiligheidsgevoel van mensen. Zullen de lidstaten dan wél goed samenwerken als we worden aangevallen?"

Rutte als 'Trump-fluisteraar'

Deze week wist NAVO-topman Rutte met een bezoek aan het Witte Huis de NAVO weer uit een bestaanscrisis te praten. Dat gebeurde het afgelopen jaar ook al rond de Groenlandcrisis en het verlenen van steun aan Oekraïne. De manier waarop Rutte dat doet is wel opvallend, zegt Rademaker. "Rutte praat Trump nadrukkelijk naar de mond, noemt hem 'daddy', complimenteert hem uitgebreid. Een soort 'Trump-fluisteraar'. Niet iedereen vindt dat prettig, maar als we Nederlanders vragen of ze begrip hebben voor Ruttes werkwijze dan heeft twee derde dat wél. Zij zeggen: 'Rutte doet wat nodig is om de boel bij elkaar te houden. Dat is misschien niet chic, maar de NAVO bestaat nog'. Dat komt heus niet door Rutte alleen, maar zijn benadering lijkt wel te werken."