Nederlanders willen verbod op Hitlergroet en strengere aanpak demonstranten

Over één historisch symbool zijn Nederlanders erg duidelijk: de Hitlergroet. Dat gaat voor 95 procent van de mensen te ver tijdens een demonstratie. Volgens een schamele 2 procent zou dat wel moeten kunnen. Meer dan driekwart vindt dat een Hitlergroet ook altijd strafbaar zou moeten zijn.

Bij een demonstratie op het Malieveld in Den Haag werden vorige week volgens verschillende media ook Hitlergroeten gedaan. Minister van Justitie en Veiligheid David van Weel stelde op X dat 'hier snoeihard tegen opgetreden wordt'.

Wat mag, en wat is verboden?

Bij die demonstratie in Den Haag werden verschillende vlaggen en symbolen gebruikt die worden gelinkt aan extreemrechts, racisme en neonazisme. Maar wat betekenen ze, en mag je die zomaar dragen? Dat leggen wij uit in deze video:

In Nederland is het brengen van een Hitlergroet in principe niet strafbaar, maar het is afhankelijk van de context. Zo werd een 49-jarige man uit Noordwijk in januari veroordeeld tot een taakstraf van 40 uur hierdoor. 

Het maken van een gebaar valt an sich niet onder het Wetboek van Strafrecht, maar deze man scandeerde direct na het doen van de Hitlergroet ook de leus 'Sieg Heil. Nederland voor de Nederlanders'. En die combinatie zorgde ervoor dat hij wel strafbaar was, zo schreef het Openbaar Ministerie (OM).

Men is iets verdeelder over het dragen van omstreden of historische symbolen zoals de Prinsenvlag. Die vlag werd onder meer door de NSB gebruikt in de Tweede Wereldoorlog. Ook vorige week verscheen die weer tijdens de extreemrechtse demonstratie op het Malieveld in Den Haag, net als hakenkruizen. Iets meer dan twee derde vindt dat niet oké.

Twee derde staat überhaupt sceptisch tegenover demonstraties. Zij vinden 'dat ze vooral polariseren en weinig oplossen'. Vooral het gewelddadige, gevaarlijke of beschadigende gedrag bij demonstraties stuit op weerstand. Denk daarbij aan geweld tegen de politie (97 procent) of geweld gebruiken tegen omstanders of tegendemonstranten (96 procent).

Verschillende politieke partijen

Tussen de achterban van verschillende politieke partijen zijn grote verschillen te zien. Zo vindt de meerderheid van de kiezers voor Forum voor Democratie (FVD) dat die 'omstreden historische symbolen' moeten kunnen tijdens een demonstratie, evenals meer dan een derde van de PVV-stemmers en een derde van de JA21-achterban. Een kwart van de FVD-kiezers zegt dat racistische en antisemitische leuzen ook door de beugel kunnen.

Aan de linkerkant is daarentegen juist meer steun voor het blokkeren van wegen. Een vijfde van de PRO-stemmers en de helft van de achterban van de Partij voor de Dieren (PvdD) is voor. Ook het verstoren van herdenkingen en ceremonies mag volgens een vijfde van de SP-stemmers en een kwart van de PvdD-kiezers gedaan worden.

Het grootste deel van de mensen heeft een heldere boodschap voor demonstranten die de wet overtreden: zij moeten worden opgepakt én bestraft. Wel zijn mensen iets coulanter tegenover boeren: bij hen vindt 74 procent dat ze in alle gevallen moeten worden gestraft, tegenover 81 procent bij klimaatactivisten en extreemrechtse demonstranten.

Ook hierbij verschilt het vanuit welke politieke hoek je kijkt. Zo vindt 90 procent van de PVV-stemmers dat klimaatactivisten die de wet overtreden altijd moeten worden opgepakt en bestraft. PRO-kiezers zijn dan weer milder voor wetsovertredende klimaatactivisten: 59 procent vindt dat zij moeten worden gestraft.