Pro-Iraanse Houthi's dreigen na Hormuz ook tweede zeestraat te blokkeren
De Bab el-Mandebstraat is nog geen 26 kilometer breed, maar bijna twaalf procent van de wereldhandel gaat door deze smalle zeestraat. Het ligt tussen de kust van Jemen en de kust van oost-Afrika, en vrijwel al het zeeverkeer dat via de Suezkanaal tussen Europa en Azië wil varen moet door deze wateren heen.
Strategische positie
Nu dreigen de Houthi-rebellen uit Jemen de zeestraat te blokkeren. De Houthi's, een bondgenoot van Iran, hebben het al jaren voor het zeggen in het noorden van Jemen, inclusief in de hoofdstad Sana'a. Nu blijkt hun strategische positie naast de Bab el-Mandeb straat een ware troefkaart voor Iran.
Abed al-Thawr, een Houthi militaire functionaris, dreigde de doorgang te sluiten voor alle schepen bestemd voor Israëlische of Amerikaanse havens: "Zodra de beslissing is genomen, kan een zeeblokkade van start gaan."
Een blokkade zou grote gevolgen hebben voor de wereldeconomie, zegt Midden-Oostendeskundige Farid Boussaid van de Universiteit van Amsterdam. "De Houthi's hoeven geen raket te schieten om chaos te veroorzaken", zegt hij. "Zodra er een dreigement is, schieten de verzekeringspremies omhoog en gaan schepen omvaren."
'Alles duurder, niet alleen olie en gas'
Dat gebeurde al vóór dit dreigement. Zo besloot scheepvaartgigant Maersk al aan het begin van de oorlog niet meer via de Bab el-Mandeb straat te gaan varen, vanwege verhoogde veiligheidsrisico's.
"In plaats daarvan zullen steeds meer schepen helemaal om Afrika heen varen langs de Kaap van Goede Hoop in Zuid-Afrika", zegt energie-expert Lucia van Geuns van het Haagse Centrum voor Strategische Studies (HCSS). "Dat geeft een langere vaart. Alles wordt duurder, niet alleen olie en gas."
De route van Rotterdam naar Shanghai duurt dan minstens tien dagen langer. En schepen die wel nog via het Midden-Oosten varen moeten steeds hogere premies gaan betalen - een soort 'oorlogstoeslag'. Voor de Nederlandse consument betekent dat uiteindelijk hogere prijzen en langer op je pakketje wachten.
Naast het goederenvervoer, zal ook de handel in olie worden geraakt. Bijna tien procent van de olie op de wereld gaat door de Bab el-Mandeb straat.
Landen zoals Saoedi-Arabië pompen, nu de Straat van Hormuz nagenoeg dicht is, hun olie via pijpleidingen naar havens aan de Rode Zee. "Om Azië te bereiken, moeten die olietankers langs Bab el-Mandeb", vertelt van Geuns. "Wat dat betreft is een blokkade gewoon slecht nieuws."
Niet de eerste keer
Voorlopig blijft het nog bij dreigementen, maar de Houthi's hebben al eerder een poging gewaagd om de scheepvaart te blokkeren. Tussen 2023 en 2025 vielen zij 178 keer commerciële schepen aan die banden zouden hebben met Israël, als vergelding voor Israëls optreden in Gaza.
