Defensie weigert openheid te geven over drone-incidenten
Eind vorig jaar werden bij herhaling verdachte drones gesignaleerd, onder andere bij vliegbasis Gilze-Rijen, de NAVO-basis in Brunssum en vliegbasis Volkel. In een interne nota die wel is vrijgegeven, wordt gesproken van een 'zorgwekkende' ontwikkeling.
Experts pleiten voor openheid over Russische sabotage: 'Gooi alles op tafel'
De drones die zijn waargenomen zijn 'nieuwe en grotere systemen' dan tot nu toe bekend, zo wordt in het stuk gesignaleerd. "Behalve voor de veiligheid van het luchtverkeer vormen drones ook voor de militaire veiligheid een directe bedreiging."
Uit de lucht schieten
Als er opnieuw drones worden gesignaleerd, zal de besturing moeten worden verstoord of zullen ze desnoods 'met vuurwapens' uit de lucht moeten worden geschoten, zo valt onomwonden te lezen in het stuk. In de Kamerbrief die even later verscheen is dit iets minder expliciet geformuleerd, en wordt gesproken van 'inzet van kinetische middelen'.
Rapport: drones bij Nederlandse bases van Russische schaduwvloot
Op vragen van RTL Nieuws over wat er verder bekend is over deze drone-incidenten wil het ministerie geen antwoord geven. Ook weigert Defensie te zeggen of na november 2025 nog meer van dergelijke incidenten hebben plaatsgevonden.
Tegenstanders inzicht geven
"Dergelijke informatie vormt een wezenlijk onderdeel van de operationele veiligheidsstructuur van Defensie", schrijft het ministerie in een toelichting. "Het openbaar maken hiervan kan potentiële tegenstanders inzicht geven in de wijze waarop Defensie haar luchtruim en militaire objecten beschermt, welke detectie- en responsmogelijkheden beschikbaar zijn en waar mogelijke beperkingen of kwetsbaarheden aanwezig zijn."
Wel wijst het ministerie erop dat aannemelijk is dat de drones niet onschuldig waren. "Maar kunnen worden ingezet voor verkenning, beïnvloeding, verstoring en andere activiteiten gericht tegen militaire en vitale infrastructuur."
Defensie wil zich niet in de kaart laten kijken. Want dat kan, zo schrijft het ministerie, door kwaadwillenden worden gebruikt 'om de effectiviteit van bestaande maatregelen te beoordelen en zwakke punten te identificeren'.
Defensie kwam in actie tegen drones, maar wil nog niet zeggen hoe
Verschillende partijen in de Tweede Kamer hebben wel begrip voor de terughoudendheid van Defensie. "Zoals Defensie aangeeft, wil je de vijand niet wijzer maken dan nodig", zegt VVD-Kamerlid Peter de Groot. Ook JA21 steunt die lijn. Kamerlid Annabel Nanninga maakt zich al langer zorgen over drones rond militaire locaties. "De toegenomen activiteit onderstreept in ieder geval de urgentie van een defensie-apparaat dat beschikt over goede spullen."
Maximale transparantie
PRO en D66 pleiten juist voor maximale transparantie. D66 zegt te snappen dat Defensie niet het achterste van de tong kan laten zien. Maar dat openheid waar dat kan wel belangrijk is om het draagvlak voor nationale weerbaarheid te vergroten. Volgens PRO-Kamerlid Wimar Bolhuis kan dat prima zonder vertrouwelijke informatie prijs te geven. "Juist ook om te voorkomen dat onrust ontstaat door onbevestigde berichten.”
Ook CDA-Kamerlid Maes van Lanschot pleit voor openheid waar dat mogelijk is. "En als het echt niet in het openbaar kan, dan zou de Kamer uitgebreider vertrouwelijk moeten worden geïnformeerd."
RTL Nieuws legt zich niet neer bij de zeer summiere informatieverstrekking en gaat daar bezwaar tegen maken.
Defensieminister Dilan Yesilgöz zei onlangs nog dat er veel meer gebeurt dan mensen zich realiseren, maar dat ze daar vanwege de veiligheid niet veel over kan zeggen. Bekijk dat hier:
