Europa vervangt in recordtijd Amerikaanse NAVO-steun: 'Maar we blijven afhankelijk'
Vorige maand besloot de VS om per direct mankracht en middelen uit Europa terug te trekken die het eerder had beloofd in geval van oorlogstijd. Het gaat om militairen en materieel dat landen achter de hand moeten houden voor een potentieel conflict.
Onder meer gevechts-, verkennings- en tankvliegtuigen, torpedobootjagers, een vliegdekschip, een onderzeeër en verkenningsdrones zijn door de Amerikanen weggehaald. "Het idee is dat deze middelen meteen inzetbaar moeten zijn als de Russen morgen aanvallen", legt politiek verslaggever Roel Schreinemachers uit.
Het gaat om grote hoeveelheden materieel die worden teruggetrokken. NAVO-bronnen melden deze getallen aan persbureau Reuters:
Het is daarom van belang dat die krachten snel worden vervangen. De hoogste commandant van de NAVO in Europa, Generaal Alexus Grynkewich, vroeg Europese landen om bij te springen. Daar lijken Europese landen gehoor aan te hebben gegeven. "In slechts enkele weken tijd hebben de Europese bondgenoten de gaten die waren ontstaan door de bezuinigingen van de VS op het NAVO-troepenmodel grotendeels opgevuld", zegt Generaal Grynkewich vandaag.
Bij de NAVO-top in de Turkse hoofdstad Ankara volgende week, zal dit verder worden besproken. Ook Nederland zou onder meer verkenningsdrones hebben toegezegd. "Als dit inderdaad klopt, dan is dat hoopvol", zegt Anna van Zoest, NAVO-expert en directeur van de Atlantische Commissie, tegen RTL Nieuws. "Het betekent dat Europese landen heel snel aan het doorpakken zijn."
Echter is dit gedeeltelijk maar een vervanging op papier. Het gaat om bestaande troepen en wapensystemen. "Maar landen moeten er wel voor zorgen dat wat zij aanbieden ook echt beschikbaar is", zegt Schreinemachers. "Als Nederland bijvoorbeeld een marinefregat hiervoor beschikbaar stelt, kunnen we dat niet tegelijkertijd inzetten voor een missie in de Straat van Hormuz." In die zin zijn de vermeende toezeggingen wel concreet.
Kabinet stuurt ook fregat richting Straat van Hormuz, vooruitlopend op mogelijke missie
Het is in teken van een grotere ontwikkeling waarbij andere NAVO-landen taken van de VS overnemen. Die wens werd gisteren opnieuw bevestigd door de Duitse bondskanselier Merz. "De NAVO moet meer Europees worden om trans-Atlantisch te kunnen blijven", zei hij bij een bijeenkomst tussen NAVO-chef Mark Rutte en het Duitse ministerie van defensie. "De afgelopen jaren hebben we te weinig gedaan voor onze eigen veiligheid. Dat halen we nu in."
'VS onvoorspelbaar'
Maar of die transitie altijd gestaag en geordend zal gaan moet nog maar blijken. "Het lijkt er af en toe op dat de VS veel sneller wil dan wij als Europa kunnen opvangen", vertelt Van Zoest.
Dat Europese landen deze keer zo snel bepaalde Amerikaanse capaciteiten hebben kunnen vervangen lijkt reden voor optimisme. Toch waarschuwt Van Zoest voor de wispelturigheid van de VS: "De besluitvorming aan Amerikaanse kant blijft onvoorspelbaar", zegt ze. "Dat kan heel plotseling druk zetten op het bondgenootschap."
